Τι πρέπει να κάνεις πρώτα: ο κληρονόμος υποβάλλει δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ μέσω της εφαρμογής myPROPERTY και εκδίδει το πιστοποιητικό του άρθρου 105 (ν. 2961/2001)· μόνο μετά μπορεί να μεταβιβάσει την άδεια κυκλοφορίας στη Διεύθυνση Μεταφορών της Περιφέρειας, ψηφιακά μέσω gov.gr, σε ΚΕΠ ή αυτοπροσώπως. Το πάγιο κόστος είναι το παράβολο των 75 € για επιβατικό Ι.Χ. (9 € για δίκυκλο 50cc και άνω), ενώ στους περισσότερους στενούς συγγενείς δεν προκύπτει καθόλου φόρος κληρονομιάς χάρη στο αφορολόγητο των 150.000 €.
Κληρονόμησες ένα αυτοκίνητο και αναρωτιέσαι από πού ξεκινάς; Η μεταβίβαση αυτοκινήτου λόγω κληρονομιάς δεν γίνεται με μία επίσκεψη στις Μεταφορές, όπως αναλύουμε παρακάτω βήμα προς βήμα, και η άδεια κυκλοφορίας περνά στο όνομά σου μόνο αφού ολοκληρωθεί το φορολογικό σκέλος στην ΑΑΔΕ. Το άρθρο ενημερώθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, ώστε να αντικατοπτρίζει την πλήρη ισχύ του νόμου 5303/2026.
Πώς γίνεται η μεταβίβαση αυτοκινήτου λόγω κληρονομιάς;
Η μεταβίβαση γίνεται σε δύο φάσεις: πρώτα υποβάλλεις δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ μέσω της εφαρμογής myPROPERTY και εκδίδεις το πιστοποιητικό του άρθρου 105 (ν. 2961/2001), κι έπειτα μεταβιβάζεις την άδεια κυκλοφορίας στη Διεύθυνση Μεταφορών της Περιφέρειας – ψηφιακά μέσω gov.gr, σε ΚΕΠ ή αυτοπροσώπως, με παράβολο 75 € για Ι.Χ.
Το πιο συχνό λάθος είναι να πας κατευθείαν στις Μεταφορές. Χωρίς το πιστοποιητικό της ΑΑΔΕ – από το οποίο προκύπτουν οι κληρονόμοι, τα ποσοστά τους και αν οφείλεται φόρος – η Διεύθυνση Μεταφορών δεν εκδίδει νέα άδεια. Δες παρακάτω τη σωστή σειρά των βημάτων.
- Έλεγξε την ημερομηνία θανάτου. Πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026: απλή αποδοχή, αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής ή αποποίηση (4 μήνες, 1 έτος με εξωτερικό). Από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026: αυτοδίκαιη απόκτηση χωρίς προσωπική ευθύνη (εκτός αν δηλώσεις ελεύθερη διαχείριση κατά το άρθρο 1892 ΑΚ ή συντρέχει περίπτωση του άρθρου 1895 ΑΚ), αποποίηση σε 4 μήνες (1 έτος με εξωτερικό) και καμία πώληση ή δωρεά του αυτοκινήτου πριν από απόφαση εκκαθάρισης χωρίς άδεια δικαστηρίου, εκτός αν έχεις κάνει τη δήλωση του άρθρου 1892 ΑΚ.
- Δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ (myPROPERTY) και πιστοποιητικό άρθρου 105.
- Πλήρωσε το παράβολο (75 € για Ι.Χ., 9 € για δίκυκλο 50cc+).
- Συγκέντρωσε τα δικαιολογητικά (άδεια, ΚΤΕΟ, βεβαίωση μη οφειλής τελών, ταυτότητες).
- Υπόβαλε αίτηση μεταβίβασης στη Διεύθυνση Μεταφορών (gov.gr / ΚΕΠ).
- Παρέλαβε τη νέα άδεια και ασφάλισε το όχημα.
Πρώτο βήμα: δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ
Πριν από οτιδήποτε άλλο, ο κληρονόμος υποβάλλει δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ μέσω της εφαρμογής myPROPERTY (myAADE) και εκδίδει το πιστοποιητικό του άρθρου 105 (ν. 2961/2001). Από αυτό προκύπτουν ποιοι είναι οι κληρονόμοι, τα ποσοστά τους και αν οφείλεται φόρος – και χωρίς αυτό δεν προχωρά η μεταβίβαση στις Μεταφορές.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, η εφαρμογή myPROPERTY δέχεται πλέον τη δήλωση ψηφιακά. Πρόκειται για το «κλειδί» όλης της διαδικασίας: το πιστοποιητικό που εκδίδεται είναι το έγγραφο που ζητά η Διεύθυνση Μεταφορών για να αλλάξει το όνομα στην άδεια. Καλό είναι να ξεκινήσεις από εδώ νωρίς, γιατί η προθεσμία της δήλωσης τρέχει από τον θάνατο ή τη δημοσίευση της διαθήκης.
Πόσο κοστίζει η μεταβίβαση οχήματος; Το παράβολο
Το πάγιο κόστος της μεταβίβασης είναι το παράβολο έκδοσης άδειας: 75 € για επιβατικό Ι.Χ. και 9 € για δίκυκλο 50cc και άνω, που καταβάλλεται στον οριζόμενο τραπεζικό λογαριασμό της Περιφερειακής Ενότητας. Σε αυτό προστίθενται μόνο τυχόν οφειλόμενα τέλη κυκλοφορίας και, αν υπάρχουν ακίνητα στην κληρονομιά, η αμοιβή συμβολαιογράφου.
| Κατηγορία οχήματος | Τέλος έκδοσης άδειας |
|---|---|
| Επιβατικό Ι.Χ. | 75 € |
| Δίκυκλο 50cc και άνω | 9 € |
Για μεταβίβαση μόνο οχήματος – όταν δηλαδή στην κληρονομιά δεν υπάρχουν ακίνητα – δεν απαιτείται συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομιάς· αρκούν η δήλωση φόρου και το πιστοποιητικό της ΑΑΔΕ. Συμβολαιογράφος χρειάζεται όταν κληρονομούνται και ακίνητα, με ενδεικτική αμοιβή που ξεκινά από περίπου 100–150 € για απλές υποθέσεις. Το παράβολο των 75 € μεταφράζεται σε λίγο πάνω από μία μέση ημερήσια αμοιβή – μικρό κόστος μπροστά στην αξία ενός αυτοκινήτου.
Φόρος κληρονομιάς αυτοκινήτου: αφορολόγητα και συντελεστές
Ο φόρος κληρονομιάς εξαρτάται από τη συγγένεια με τον θανόντα. Η Κατηγορία Α (σύζυγος, τέκνα, εγγόνια, γονείς) έχει αφορολόγητο 150.000 € ανά δικαιούχο με συντελεστές 1%–10%. Επειδή η αγοραία αξία ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου είναι πολύ μικρότερη, στις περισσότερες κληρονομιές οχήματος μεταξύ στενών συγγενών δεν προκύπτει καθόλου φόρος.
Η φορολογητέα αξία του αυτοκινήτου είναι η αγοραία αξία του κατά τον χρόνο θανάτου· για μεταχειρισμένα επιβατικά εφαρμόζονται ποσοστά απομείωσης ανάλογα με την ηλικία και την κατηγορία. Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών (ν. 2961/2001), τα αφορολόγητα όρια και οι συντελεστές ανά κατηγορία είναι:
| Κατηγορία | Ποιοι ανήκουν | Αφορολόγητο | Συντελεστές |
|---|---|---|---|
| Α | Σύζυγος, τέκνα, εγγόνια, γονείς | 150.000 € | 1%–10% |
| Β | Αδέλφια, παππούδες/γιαγιάδες, ανίψια, πεθερικά, γαμπροί/νύφες | 30.000 € | 5% / 10% / 20% |
| Γ | Λοιποί συγγενείς και μη συγγενικά πρόσωπα | 6.000 € | 20% / 30% / 40% |
Πέρα από το γενικό αφορολόγητο των 150.000 € της Κατηγορίας Α, ισχύει και ειδική απαλλαγή έως 400.000 € ανά δικαιούχο για τον/τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης (με προϋπόθεση τουλάχιστον πενταετούς συμβίωσης που λύθηκε με τον θάνατο) και για τα ανήλικα τέκνα του κληρονομουμένου, εφόσον είναι μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδας (άρθρο 25 παρ. 2 περ. ζ' σε συνδυασμό με άρθρο 29 παρ. 2 του ν. 2961/2001). Στην πράξη όμως αυτό σπάνια αλλάζει κάτι για ένα κληρονομούμενο αυτοκίνητο: αφού η αξία ενός μεταχειρισμένου οχήματος είναι πολύ μικρότερη ακόμη κι από το βασικό αφορολόγητο των 150.000 €, η ειδική απαλλαγή των 400.000 € δεν προσθέτει πρακτικό όφελος σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση.
Ένα παράδειγμα κάνει το νόημα ξεκάθαρο. Έστω παιδί που κληρονομεί ένα αυτοκίνητο με αγοραία αξία 8.000 € και δεν έχει λάβει άλλες δωρεές ή κληρονομιές. Ανήκει στην Κατηγορία Α, με αφορολόγητο 150.000 €. Καθώς τα 8.000 € είναι πολύ κάτω από το όριο, ο φόρος κληρονομιάς για το όχημα είναι 0 €. Γι' αυτό, στις τυπικές οικογενειακές μεταβιβάσεις, το ζήτημα του φόρου σπάνια προκύπτει στην πράξη.
Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται για τη μεταβίβαση;
Τα βασικά δικαιολογητικά είναι: αίτηση/υπεύθυνη δήλωση των κληρονόμων, η πρωτότυπη άδεια κυκλοφορίας, ισχύον Δελτίο Τεχνικού Ελέγχου (ΚΤΕΟ), το πιστοποιητικό μεταβίβασης από τη ΔΟΥ, βεβαίωση μη οφειλής τελών κυκλοφορίας, απόδειξη καταβολής του παραβόλου και ταυτότητα ή διαβατήριο όλων των κληρονόμων.
Όταν δεν υπάρχει κληρονομητήριο ή δημοσιευμένη διαθήκη που να αποδεικνύει τα ποσοστά, απαιτούνται επιπλέον η ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών από τον Δήμο και πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης από το Πρωτοδικείο. Αν υπάρχει διαθήκη, χρειάζεται αντίγραφο της δημοσιευθείσας διαθήκης. Πριν τη μεταβίβαση πρέπει επίσης να εξοφληθούν τυχόν τέλη κυκλοφορίας που αφορούν το διάστημα που το όχημα ήταν στο όνομα του θανόντος.
Με διαθήκη ή χωρίς διαθήκη: τι αλλάζει
Η ουσία της διαδικασίας είναι ίδια, αλλά τα δικαιολογητικά διαφέρουν. Με δημοσιευμένη διαθήκη προσκομίζεις αντίγραφό της· χωρίς διαθήκη (εξ αδιαθέτου) χρειάζεσαι ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης. Και στις δύο περιπτώσεις, η προθεσμία της δήλωσης φόρου κληρονομιάς υπολογίζεται διαφορετικά.
| Με διαθήκη | Χωρίς διαθήκη | |
|---|---|---|
| Πρόσθετα έγγραφα | Αντίγραφο δημοσιευμένης διαθήκης | Ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης |
| Έναρξη προθεσμίας δήλωσης φόρου | Από τη δημοσίευση της διαθήκης | Από τον θάνατο |
| Πιστοποιητικό ΑΑΔΕ (άρθρο 105) | Απαιτείται | Απαιτείται |
| Συμβολαιογράφος (μόνο όχημα) | Δεν απαιτείται | Δεν απαιτείται |
Πόσο χρόνο παίρνει και ποια είναι η προθεσμία;
Η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φόρου κληρονομιάς είναι εννέα μήνες αν ο θάνατος επήλθε στην Ελλάδα, ή ένα έτος αν επήλθε στο εξωτερικό ή οι κληρονόμοι κατοικούσαν στο εξωτερικό (άρθρο 62 ν. 2961/2001). Αφού κατατεθεί πλήρης φάκελος, ο εκτιμώμενος χρόνος ολοκλήρωσης της μεταβίβασης στις Μεταφορές φτάνει τις 50 ημέρες.
Προσοχή σε μια διαδεδομένη παρανόηση: η «προθεσμία 6 μηνών» που πολλοί θυμούνται έχει αντικατασταθεί από τους εννέα μήνες (θάνατος στην Ελλάδα) κατά το άρθρο 62. Η προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως τρεις μήνες με απόφαση του προϊσταμένου της ΔΟΥ. Για κληρονόμους εξ αδιαθέτου τρέχει από τον θάνατο, ενώ για κληρονόμους εκ διαθήκης από τη δημοσίευση της διαθήκης.
- Ημέρα 0 – θάνατος ή δημοσίευση διαθήκης· αρχίζει η προθεσμία.
- Έως 9 μήνες – δήλωση φόρου κληρονομιάς στην ΑΑΔΕ (1 έτος αν εξωτερικό).
- Έως ~50 ημέρες από τον πλήρη φάκελο – έκδοση νέας άδειας στις Μεταφορές.
Προσοχή στα κληρονομούμενα χρέη
Κληρονομώντας το αυτοκίνητο κληρονομείς και τις οφειλές του θανόντος αναλογικά με το ποσοστό σου – προς Εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και δήμους. Αν θα πληρώσεις και με τη δική σου περιουσία κρίνεται από την ημερομηνία θανάτου: για θανάτους πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 ισχύει το προηγούμενο Πέμπτο Βιβλίο του Αστικού Κώδικα, για θανάτους από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά το νέο κληρονομικό δίκαιο (άρθρο 41 παρ. 1 ν. 5303/2026).
Θάνατος πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Εφαρμόζονται τα προϊσχύοντα άρθρα του ΑΚ και έχεις τρεις επιλογές. Με την απλή αποδοχή ευθύνεσαι για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς και με τη δική σου περιουσία (προϊσχύον άρθρο 1901 ΑΚ). Με την αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, που τη δηλώνεις στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομιάς όσο έχεις ακόμη δικαίωμα να την αποποιηθείς, η ευθύνη σου για τα χρέη φτάνει μόνο έως το ενεργητικό της κληρονομιάς (προϊσχύοντα άρθρα 1902 και 1904 ΑΚ). Η αποποίηση απαλλάσσει εντελώς από τα χρέη – αλλά τότε χάνεις και το όχημα. Γίνεται μέσα σε τέσσερις μήνες από τότε που έμαθες την επαγωγή και τον λόγο της (στην επαγωγή από διαθήκη, όχι πριν από τη δημοσίευσή της) ή μέσα σε ένα έτος αν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή εσύ έμαθες την επαγωγή ενώ διέμενες στο εξωτερικό (προϊσχύον άρθρο 1847 ΑΚ). Είναι μια απόφαση που δεν αναιρείται, οπότε αξίζει να γίνει με πλήρη εικόνα των χρεών. Αν δεν πρόλαβες να δηλώσεις εμπρόθεσμα το ευεργέτημα της απογραφής, δες παρακάτω τη μεταβατική προθεσμία που λήγει στις 22 Νοεμβρίου 2026 και τις προϋποθέσεις της.
Θάνατος από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Αποκτάς την κληρονομιά αυτοδικαίως μόλις γίνει η επαγωγή (νέο άρθρο 1844 ΑΚ). Δεν ευθύνεσαι με την ατομική σου περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, εκτός αν δηλώσεις στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομιάς ότι θα τη διαχειρίζεσαι και θα τη διαθέτεις ελεύθερα ή αν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις του άρθρου 1895 ΑΚ (νέο άρθρο 1892 ΑΚ). Η αποποίηση παραμένει δυνατή μέσα σε τέσσερις μήνες από τότε που πληροφορήθηκες την επαγωγή και τον λόγο της, ή μέσα σε ένα έτος αν ο θανών είχε την τελευταία κατοικία του στο εξωτερικό ή εσύ διέμενες στο εξωτερικό κατά την έναρξη της προθεσμίας· αν κληρονομείς από διαθήκη, η προθεσμία δεν αρχίζει πριν από τη δημοσίευσή της (νέο άρθρο 1845 ΑΚ).
Εδώ κρύβεται μια παγίδα που αφορά ακριβώς το αυτοκίνητο. Πριν από την απόφαση που διατάσσει την εκκαθάριση της κληρονομιάς, δεν έχεις δικαίωμα να διαθέσεις αντικείμενα της κληρονομιάς – για παράδειγμα να πουλήσεις ή να χαρίσεις το αυτοκίνητο – χωρίς άδεια του δικαστηρίου, εκτός αν έχεις ήδη κάνει τη δήλωση ελεύθερης διαχείρισης του άρθρου 1892 ΑΚ. Η άδεια δίνεται για σπουδαίο λόγο που αφορά τη ζωή ή την υγεία σου ή του συζύγου, των γονέων ή των τέκνων σου· τα ωφελήματα της κληρονομιάς πάντως μπορείς να τα αποκομίζεις (νέο άρθρο 1895 παρ. 1 ΑΚ). Αν πουλήσεις ή χαρίσεις το όχημα κατά παράβαση αυτού του κανόνα, ευθύνεσαι και με την ατομική σου περιουσία για τις υποχρεώσεις της κληρονομιάς, ενώ η διάθεση είναι άκυρη υπέρ των δανειστών της κληρονομιάς, εφόσον ματαιώνει την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους (νέο άρθρο 1895 παρ. 2 ΑΚ).
Πολλοί νομίζουν ότι «μεταβιβάζω απευθείας το αυτοκίνητο στις Μεταφορές»· στην πραγματικότητα προηγείται υποχρεωτικά η ΑΑΔΕ. Και το πότε ευθύνεσαι προσωπικά για τα χρέη δεν κρίνεται με το ίδιο κριτήριο σε κάθε περίπτωση: για θανάτους πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 η ευθύνη και με τη δική σου περιουσία συνδέεται με την απλή αποδοχή, ενώ για θανάτους από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά προκύπτει μόνο με τη δήλωση ελεύθερης διαχείρισης ή σε περίπτωση του άρθρου 1895 ΑΚ, όπως η διάθεση αντικειμένων της κληρονομιάς χωρίς άδεια δικαστηρίου. Οι νέες και οι προϊσχύουσες διατάξεις δημοσιεύονται στο ΦΕΚ Α' 81/22.05.2026 (ν. 5303/2026).
Εναλλακτική λύση για ακινητοποιημένο όχημα: οριστική διαγραφή χωρίς μεταβίβαση
Αν το κληρονομούμενο όχημα βρισκόταν ήδη σε κατάσταση ακινησίας τη στιγμή του θανάτου του ιδιοκτήτη, οι κληρονόμοι δεν χρειάζεται καν να το μεταβιβάσουν στο όνομά τους: μπορούν να ζητήσουν απευθείας την οριστική διαγραφή του από το Μητρώο Αδειών Κυκλοφορίας, παραδίδοντάς το προς ανακύκλωση σε αδειοδοτημένο κέντρο – σύμφωνα με το άρθρο 1 της ΚΥΑ 110940/2025 (ΦΕΚ Β' 3886/21-7-2025). Η ρύθμιση καλύπτει επιβατικό Ι.Χ., μοτοσυκλέτα Ι.Χ. και φορτηγό Ι.Χ. έως την κατηγορία Ν1.
Ο μηχανισμός είναι πιο σύντομος από όση φαντάζεσαι: παραδίδεις το όχημα σε αδειοδοτημένο κέντρο ανακύκλωσης, η εταιρεία ανακύκλωσης στέλνει το πιστοποιητικό καταστροφής στη Διεύθυνση Μεταφορών, κι εκείνη διαγράφει οριστικά το όχημα από το μητρώο. Καμία νέα άδεια κυκλοφορίας δεν εκδίδεται ποτέ στο όνομα του κληρονόμου – το όχημα απλώς παύει να υπάρχει ως εγγραφή, χωρίς το ενδιάμεσο βήμα της μεταβίβασης που περιγράψαμε παραπάνω. Για ένα παλιό αυτοκίνητο που κάθεται ακινητοποιημένο στο γκαράζ και δεν πρόκειται να ξανακυκλοφορήσει, αυτό γλιτώνει ολόκληρη τη διαδικασία στις Μεταφορές.
Τα δικαιολογητικά διαφέρουν λίγο από αυτά της κανονικής μεταβίβασης: ληξιαρχική πράξη θανάτου του ιδιοκτήτη, δήλωση φόρου κληρονομιάς από την οποία προκύπτουν το όχημα, το σύνολο των κληρονόμων και ότι δεν οφείλεται φόρος κληρονομιάς, βεβαίωση μη οφειλής τελών κυκλοφορίας και πιστοποιητικό καταστροφής από την Εναλλακτική Διαχείριση Οχημάτων Ελλάδος (ΕΔΟΕ). Μόνο αν πρόκειται για φορτηγό Ι.Χ. αυτοκίνητο χρειάζονται επιπλέον η άδεια κυκλοφορίας και οι πινακίδες του οχήματος – για επιβατικό Ι.Χ. ή μοτοσυκλέτα αυτό δεν απαιτείται (άρθρο 3 παρ. 1 ΚΥΑ 110940/2025).
Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί από το σύνολο των νόμιμων κληρονόμων από κοινού – δεν αρκεί ένας μόνο συγκληρονόμος να προχωρήσει μόνος του. Υπάρχει και μία σημαντική εξαίρεση: όχημα με παρακράτηση κυριότητας (π.χ. αν αγοράστηκε με δάνειο που δεν έχει ακόμη εξοφληθεί) ή όχημα που δεσμεύεται από δικαστική απόφαση που απαγορεύει μεταβολή της κατάστασής του δεν μπορεί να διαγραφεί οριστικά μέχρι να αρθεί το εμπόδιο (άρθρο 3 παρ. 1 και 3 ΚΥΑ 110940/2025).
Νέος νόμος για τις κληρονομιές: τι αλλάζει από το 2026
Ο νόμος 5303/2026 «Αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α' 81/22-5-2026) βρίσκεται πλέον σε πλήρη ισχύ – τέθηκε σε εφαρμογή στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, αντικαθιστώντας το Πέμπτο Βιβλίο του Αστικού Κώδικα – και αλλάζει τη βασική αρχή ευθύνης των κληρονόμων για χρέη: για θανάτους από αυτή την ημερομηνία και μετά, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται πλέον αυτοδικαίως με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς – εκτός αν δηλώσει ρητά ότι θα διαχειρίζεται ελεύθερα την κληρονομιαία περιουσία ή αν συντρέχει κάποια από τις περιπτώσεις του άρθρου 1895 ΑΚ.
Ο μηχανισμός πίσω από αυτή την αλλαγή έχει πλέον όνομα και άρθρο: το νέο άρθρο 1892 ΑΚ καθιερώνει τον αυτοδίκαιο διαχωρισμό της κληρονομιαίας περιουσίας από την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Με απλά λόγια, η κληρονομιά δεν «ανακατεύεται» πια αυτόματα με ό,τι είχες πριν· παραμένει ξεχωριστή, σαν δύο χωριστές τσέπες. Γι' αυτό ακριβώς ο περιορισμός ευθύνης λειτουργεί πλέον από μόνος του – εφόσον δεν κάνεις δήλωση ελεύθερης διαχείρισης και δεν συντρέχει περίπτωση του άρθρου 1895 ΑΚ, όπως η πώληση του αυτοκινήτου πριν από απόφαση εκκαθάρισης χωρίς άδεια δικαστηρίου –, χωρίς να χρειάζεται να ζητήσεις ενεργά «αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής» – θεσμός που, ως αυτοτελής διαδικασία, καταργείται για θανάτους από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά, ακριβώς επειδή η προστασία που πρόσφερε είναι πλέον ενσωματωμένη στον νόμο.
Πρακτικά, αυτό αναποδογυρίζει τη λογική που περιγράψαμε παραπάνω. Μέχρι τώρα, η απλή αποδοχή κληρονομιάς εξ ορισμού σε εξέθετε σε ολόκληρη σου την περιουσία για τα χρέη του θανόντος, και μόνο η αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής σε προστάτευε. Ο νέος νόμος αντιστρέφει την προεπιλογή: η προστασία γίνεται ο κανόνας, όχι η εξαίρεση. Σημασία έχει η ημερομηνία θανάτου – για θανάτους πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026, εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς που περιγράψαμε στην ενότητα «Προσοχή στα κληρονομούμενα χρέη»: η αποδοχή με απογραφή παραμένει απαραίτητη για να περιοριστεί η ευθύνη σου στα όρια της κληρονομιάς.
Η αλλαγή αυτή φέρνει και μια σημαντική ευκαιρία για κληρονόμους προσώπου που απεβίωσε μέχρι τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή έως τις 22 Μαΐου 2026, και δεν είχε δηλώσει εμπρόθεσμα κατά το άρθρο 1902 ΑΚ ότι αποδέχεται την κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής (άρθρο 33 παρ. 8 ν. 5303/2026). Ο κληρονόμος αυτός μπορεί, μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του νόμου – δηλαδή έως τις 22 Νοεμβρίου 2026 –, να ζητήσει από το δικαστήριο, κατά το άρθρο 838 ΚΠολΔ, τον διορισμό δικαστικού επιμελητή και πραγματογνωμόνων για τη διενέργεια απογραφής της κληρονομίας· κατά τα λοιπά εφαρμόζονται τα άρθρα 1903 έως 1911 ΑΚ. Η αίτηση επιτρέπεται μόνο εφόσον κατά τον χρόνο υποβολής της δεν είχε επιχειρηθεί πράξη αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου και δεν συνέτρεχε λόγος έκπτωσης από το ευεργέτημα της απογραφής.
Αν λοιπόν κληρονόμησες ένα αυτοκίνητο – ή οτιδήποτε άλλο – από πρόσωπο που πέθανε μέχρι τις 22 Μαΐου 2026 και δεν πρόλαβες να κάνεις αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, αξίζει να ελέγξεις αν προλαβαίνεις αυτή τη μεταβατική προθεσμία, η οποία λήγει στις 22 Νοεμβρίου 2026, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 33 παρ. 8 που περιγράψαμε παραπάνω. Δεν είναι κάτι που αξίζει να αφήσεις για την τελευταία στιγμή.
Τι σημαίνει για σένα ως κληρονόμο
Στην πράξη, για έναν στενό συγγενή η μεταβίβαση ενός οικογενειακού αυτοκινήτου είναι κυρίως γραφειοκρατία και όχι κόστος: παράβολο 75 € για Ι.Χ., μηδενικός συνήθως φόρος λόγω του αφορολόγητου των 150.000 €, και προθεσμία εννέα μηνών για τη δήλωση. Η σωστή σειρά – πρώτα ΑΑΔΕ, μετά Μεταφορές – γλιτώνει άσκοπες επισκέψεις.
Πρακτικά: ξεκίνα από την εφαρμογή myPROPERTY της ΑΑΔΕ για τη δήλωση και το πιστοποιητικό, κράτησε το όχημα ασφαλισμένο σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας (η κυκλοφορία χωρίς ασφάλεια επισύρει σοβαρές κυρώσεις) και υπόβαλε την αίτηση μεταβίβασης μέσω του gov.gr ή σε ΚΕΠ. Μόλις ολοκληρωθεί, ασφάλισε το όχημα στο δικό σου όνομα.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο κοστίζει η μεταβίβαση αυτοκινήτου λόγω κληρονομιάς;
Το παράβολο έκδοσης άδειας είναι 75 € για επιβατικό Ι.Χ. και 9 € για δίκυκλο 50cc και άνω, σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (mitos.gov.gr). Επιπλέον κόστος προκύπτει μόνο από τυχόν οφειλόμενα τέλη κυκλοφορίας και, αν υπάρχουν ακίνητα στην κληρονομιά, από την αμοιβή συμβολαιογράφου.
Ποια είναι η προθεσμία για τη δήλωση φόρου κληρονομιάς;
Κατά το άρθρο 62 του ν. 2961/2001, η προθεσμία είναι εννέα μήνες αν ο θάνατος επήλθε στην Ελλάδα και ένα έτος αν επήλθε στο εξωτερικό ή οι κληρονόμοι κατοικούσαν στο εξωτερικό. Μπορεί να παραταθεί έως τρεις μήνες με απόφαση του προϊσταμένου της ΔΟΥ.
Πληρώνω φόρο κληρονομιάς για το αυτοκίνητο;
Εξαρτάται από τη συγγένεια. Για την Κατηγορία Α (σύζυγος, τέκνα, εγγόνια, γονείς) το αφορολόγητο είναι 150.000 € ανά δικαιούχο κατά τον Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών (ν. 2961/2001), οπότε για ένα συνηθισμένο μεταχειρισμένο όχημα δεν προκύπτει φόρος. Στις Κατηγορίες Β και Γ τα αφορολόγητα είναι 30.000 € και 6.000 € αντίστοιχα.
Χρειάζομαι συμβολαιογράφο για τη μεταβίβαση οχήματος λόγω κληρονομιάς;
Όχι, όταν κληρονομείται μόνο όχημα: αρκούν η δήλωση φόρου κληρονομιάς και το πιστοποιητικό της ΑΑΔΕ. Συμβολαιογραφική αποδοχή χρειάζεται όταν στην κληρονομιά υπάρχουν και ακίνητα, με ενδεικτική αμοιβή που ξεκινά από περίπου 100–150 € για απλές υποθέσεις.
Πού υποβάλλω την αίτηση μεταβίβασης του οχήματος;
Η αίτηση υποβάλλεται στη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της αρμόδιας Περιφερειακής Ενότητας – ψηφιακά μέσω gov.gr με κωδικούς TAXISnet, σε ΚΕΠ, ή αυτοπροσώπως/με εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τον έλεγχο των δικαιολογητικών και την έκδοση νέας άδειας κυκλοφορίας στο όνομα του κληρονόμου.
Τι γίνεται αν υπάρχουν περισσότεροι κληρονόμοι;
Η μεταβίβαση απαιτεί τη σύμπραξη όλων· το πιστοποιητικό της ΔΟΥ αναγράφει τα ποσοστά καθενός. Το όχημα μπορεί να περιέλθει εξ αδιαιρέτου σε όλους ή, με τη συναίνεσή τους, να μεταβιβαστεί εξ ολοκλήρου σε έναν κληρονόμο.
Τι αλλάζει ο νόμος 5303/2026 για την ευθύνη κληρονόμων σε χρέη;
Ο νόμος 5303/2026 (ΦΕΚ Α' 81/22-5-2026) βρίσκεται πλέον σε πλήρη ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και προβλέπει ότι για θανάτους από αυτή την ημερομηνία και μετά ο κληρονόμος δεν ευθύνεται πλέον αυτοδικαίως με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομιάς – χάρη στον αυτοδίκαιο διαχωρισμό της κληρονομιαίας περιουσίας από την ατομική περιουσία του κληρονόμου που καθιερώνει το νέο άρθρο 1892 ΑΚ, χωρίς να απαιτείται πλέον ενεργητική αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής. Η εξαίρεση: ευθύνεται και με την ατομική του περιουσία αν δηλώσει ελεύθερη διαχείριση ή αν συντρέχει περίπτωση του άρθρου 1895 ΑΚ, για παράδειγμα αν πουλήσει ή χαρίσει το αυτοκίνητο πριν από απόφαση εκκαθάρισης χωρίς άδεια δικαστηρίου. Για θανάτους πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 εφαρμόζεται το προηγούμενο Πέμπτο Βιβλίο ΑΚ. Για κληρονόμους προσώπου που πέθανε μέχρι τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή έως τις 22 Μαΐου 2026, και δεν είχε δηλώσει εμπρόθεσμα κατά το άρθρο 1902 ΑΚ αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, το άρθρο 33 παρ. 8 του νόμου προβλέπει τη δυνατότητα να ζητήσουν από το δικαστήριο, κατά το άρθρο 838 ΚΠολΔ, τον διορισμό δικαστικού επιμελητή και πραγματογνωμόνων για τη διενέργεια απογραφής της κληρονομίας, μέσα σε έξι μήνες από τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή έως τις 22 Νοεμβρίου 2026 – εφόσον κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης δεν είχε επιχειρηθεί αναγκαστική εκτέλεση κατά της ατομικής τους περιουσίας και δεν συνέτρεχε λόγος έκπτωσης από το ευεργέτημα της απογραφής.
Μπορώ να αποσύρω το κληρονομημένο αυτοκίνητο χωρίς μεταβίβαση;
Ναι, αν το όχημα βρισκόταν ήδη σε κατάσταση ακινησίας τη στιγμή του θανάτου του ιδιοκτήτη. Οι κληρονόμοι μπορούν να ζητήσουν απευθείας την οριστική διαγραφή του από το Μητρώο Αδειών Κυκλοφορίας, παραδίδοντάς το σε αδειοδοτημένο κέντρο ανακύκλωσης, χωρίς να χρειαστεί προηγούμενη μεταβίβαση στο όνομά τους (ΚΥΑ 110940/2025, ΦΕΚ Β' 3886/21-7-2025). Η ρύθμιση αφορά επιβατικό Ι.Χ., μοτοσυκλέτα Ι.Χ. και φορτηγό Ι.Χ. έως Ν1, και απαιτεί την από κοινού αίτηση όλων των κληρονόμων.
