Kalkulator formy opodatkowania 2026 — co się opłaca

Skala podatkowa, podatek liniowy czy ryczałt? Ten kalkulator formy opodatkowania na 2026 r. liczy łączne obciążenie — PIT, składkę zdrowotną i składki ZUS — dla wszystkich trzech form naraz i wskazuje, która zostawia w kieszeni najwięcej. Wpisz przychód i koszty, a wynik zobaczysz od razu, według stawek obowiązujących w 2026 r.

Wynik to miesięczne obciążenie podatkowo-składkowe dla każdej z trzech form oraz kwota, która zostaje Ci na rękę. Kalkulator nie obejmuje VAT, ulgi na dzieci ani wspólnego rozliczenia z małżonkiem — te rozliczysz dopiero w zeznaniu rocznym.

Co się zmieniło w 2026 roku

W 2026 r. minimalna składka zdrowotna wzrosła do 432,54 zł (o ok. 37% wobec 2025 r.), podstawa dużego ZUS do 5 652 zł, a składka zdrowotna ryczałtowca do 498,35 / 830,58 / 1 495,04 zł w trzech progach przychodu. Limit odliczenia składki zdrowotnej na podatku liniowym wzrósł do 14 100 zł rocznie.

Najwięcej zmienia się po stronie składki zdrowotnej. Od 2026 r. minimalną podstawę liczy się od 100% minimalnego wynagrodzenia (4 806 zł), a nie od 75% jak wcześniej — stąd skok minimum do 432,54 zł miesięcznie, czyli ok. 37% więcej niż rok wcześniej (Systim). Podstawa dużego ZUS poszła w górę z 5 203,80 zł do 5 652 zł, co podniosło pełne składki społeczne z Funduszem Pracy do ok. 1 926,76 zł miesięcznie (ZUS). Tylko liniowcy odliczą część zapłaconej składki zdrowotnej — limit wzrósł z 12 900 zł do 14 100 zł rocznie (ifirma). Blok „Za 2025 r." przy wyniku pokazuje, ile wynosiłoby Twoje obciążenie według zeszłorocznych zasad — dla przeciętnego przychodu różnica to ponad sto złotych miesięcznie w górę.

Stawki i składki 2026, których używa kalkulator

Kalkulator opiera się na oficjalnych wartościach na 2026 r.: skala 12% i 32% z kwotą wolną 30 000 zł, liniowy 19%, katalog stawek ryczałtu od 2% do 17%, trzy progi składki zdrowotnej ryczałtowca oraz podstawa dużego ZUS 5 652 zł. Wszystkie liczby pochodzą z ustaw, ZUS i komunikatu GUS z 22 stycznia 2026 r.

Poniższe tabele zestawiają parametry wpisane na stałe w kalkulator. Najwyższa stawka ryczałtu to 17% (wolne zawody), najniższa 2%; składka zdrowotna ryczałtowca jest stała kwotowo i rozpięta od 498,35 zł do 1 495,04 zł — zależy wyłącznie od progu przychodu, a nie od kosztów.

Składkę zdrowotną ryczałtowca wyznacza próg rocznego przychodu, liczony od przeciętnego wynagrodzenia 9 228,64 zł ogłoszonego przez GUS.

Składki społeczne dużego ZUS w 2026 r. liczone są od podstawy 5 652 zł i są takie same niezależnie od formy opodatkowania.

Jak liczymy obciążenie

Dla skali i podatku liniowego liczymy podatek od dochodu (przychód minus koszty minus składki społeczne ZUS), dodajemy składkę zdrowotną (9% lub 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł) oraz składki ZUS. Dla ryczałtu podatek liczymy od przychodu pomniejszonego o składki społeczne, a zdrowotną bierzemy ze stałego progu.

Skala podatkowa opiera się na art. 27 ustawy o PIT: 12% do 120 000 zł podstawy i 32% od nadwyżki, z kwotą zmniejszającą podatek 3 600 zł rocznie. Podatek liniowy to 19% od dochodu (art. 30c), bez kwoty wolnej, ale z prawem do odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej do 14 100 zł rocznie. Ryczałt liczy się od przychodu według stawki z art. 12 ustawy o ryczałcie, a składek społecznych nie rozlicza się jako koszt — odejmuje się je od przychodu.

Przykład. Przy przychodzie 9 229 zł i kosztach 2 000 zł miesięcznie (duży ZUS, ryczałt 12%) skala daje najniższe obciążenie ok. 2 740 zł miesięcznie, liniowy ok. 3 285 zł, a ryczałt ok. 3 634 zł — na skali na rękę zostaje ok. 4 489 zł. Przy wyższych przychodach i niskich kosztach proporcje często odwracają się na korzyść liniowego lub ryczałtu, dlatego najlepiej sprawdzić własną kwotę w kalkulatorze.

Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego dwie osoby o tym samym przychodzie mogą zapłacić zupełnie inny podatek? Sprawdź, jak na Twój wynik wpływa zmiana samej formy opodatkowania.